گزارشی از مراسم یادبود استاد مشکاتیان در شیراز
مراسم یادبود استاد پرویز مشکاتیان به همت انجمن موسیقی شیراز و هنرمندان این شهر دیشب ( 23 مهرماه ) در تالار حافظ برگزار شد.
مراسم ساعت 19:30 با تاخیری نیم ساعته شروع شد و با وجود اینکه تبلیغات در زمان و سطح محدودی صورت گرفته بود اما تالار نهصد نفری حافظ قبل از شروع برنامه مملو از دوستداران موسیقی که اغلب از هنرمندان این عرصه بودند, بود.
برنامه با پخش سرود ملی آغاز شد و همایون یزدانپور- مرد میکرفون به دست شیراز- به خوش آمد گویی و معرفی میهمانان پرداخت و از محسن خباز که سمت ریاست انجمن موسیقی فارس را یدک می کشد دعوت به عمل آورد.
بعد از سخنرانی آقای خباز, دکتر منصور طبیعی که روزهای آخر خود را در سمت ریاست کل اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی فارس سپری میکند, سخنان کوتاه خود را با درخواست یک دقیقه سکوت و قرائت فاتحه نثار روح استاد آغاز نمود.
سپس نماهنگی کوتاه از مراسم تشییع و تدفین استاد در نیشابور پخش شد که حاضران را به سکوتی عمیق فرو برد.
نوبت به اجرای اولین برنامه موسیقی رسید, در این قسمت گروه موسیقی خموش به سرپرستی محمد ذاکر حسین, قطعاتی از جمله قطعه بیداد, تصنیف روز وصل و تصنیف افق مهر را به زیبایی به اجرا در آوردند.
رهام شناسا ( سنتور ) – رسول زمردی ( نی ) – مهدی جعفری ( کمانچه ) – محمد کریم ابراهیمی ( تنبک ) – میثم ذاکرحسین ( بم تار ) – پیمان لردی فر ( تار ) – حسین نعمت الهی ( بربت ) و محمد ذاکرحسین ( تار و آواز ) از اعضای این گروه بودند.
پس از اجرای موسیقی, فیلم دیگری از اجراها و سخنرانی های استاد در مراسم یادبود ایرج بسطامی و مراسم بزرگداشت استاد در تهران پخش شد.
سخنران بعدی استاد مسعود شناسا بود که با اشاره به اینکه مشکاتیان هنرمندی بود که عرض زندگی اش مهم است نه طول آن, از دوران هم دوره ای خود با استاد در مرکز حفظ و اشاعه موسیقی سخن گفت و آن دوران را درخشان ترین دوره ی موسیقی ایران دانست.
قسمت بعدی این مراسم اجرای تکنوازی سنتور توسط سیامک آقایی بود که در آواز دشتی به اجرایی سحرانگیز به گفته ی محمد رضا درویشی پرداخت و حاضران را مجذوب تکنیک خود در نوازنگی سنتور نمود.
اما نقطه اوج این مراسم سخنرانی استاد محمد رضا درویشی بود که با اولین جمله خود لحن اعتراض گونه خود به وضعیت موسیقی کشور را نمایان کرد.
درویشی در ابتدا به انجمن موسیقی فارس تبریک گفت که به بهانه ی بزرگداشت استاد مشکاتیان چند کنسرت بدون مجوز را برگزار کرد, همین یک جمله برای حاضرانی که چندین ماه و چندین سال است که با قحطی اجراهای زنده مواجه اند, کافی بود تا با تشویق های بی پایان خود حرف دلشان را به گوش مسئولین برسانند.
درویشی هم در ادامه گفت که همین تشویق ها پاسخی است به مسئولین در قبال سخنان من.
وی از سنگ اندازی هایی که در صدور مجوز ایجاد می شود به شدت انتقاد کرد و خواستار لغو روند مجوز گیری التماس آمیز هنرمندان در برگزاری کنسرت ها شد. وی افزود: نمی شود از یک طرف از موسیقی به ظاهر طرفداری کرد و از طرف دیگر چوب لای چرخ هنرمندان گذاشت.
وی گفت: نوازتده سحرانگیزی چون سیامک آقایی چرا نمی تواند در تهران کنسرت دهد؟ چرا امثال شجریان باید چندماه در انتظار مجوز بمانند؟ اصلا چه کسی صلاحیت مجوز دادن به این افراد را دارد؟؟؟
وی افزود: کنسرت به جامعه روحیه می بخشد و تنش های جامعه را تسکین می دهد و آرام می کند. چرا بعضی ها فکر می کنند کنسرت برای جامعه ضرر دارد.
ضمن سخنرانی درویشی حاضران تالار در التهابی خاص به سر می بردند چراکه بعد از مدتها مردی از همین شهر برخواسته بود و با شجاعت تمام حرف دلشان را می زد, اما افسوس که آقای طبیعی بلافاصله پس از سخنرانی خودشان طبق روال همیشه سالن را ترک کرد و سخنان درویشی را نشنید.
درویشی در ادامه افزود: موسیقی حرام نیست, ساز حرام نیست, بلکه حرام تفکراتی اند که حاضر به قبول واقعیات فرهنگی و هنری و تاریخی موسیقی نیستند.
وی با اشاره به این که از دوران جوانی و از کنکور دانشکاه هنر با پرویز مشکاتیان دوست و همراه و هم خانه بوده, ویژگی های اخلاقی و هنری او را ستائید وگفت: پرویز کسی نبود که در برابر زورگویی ها و کج فهمی ها گردن کج کند و اقتدار هنر خود را زیر سئوال ببرد. وی با اشاره به خانه نشین شدن مشکاتیان طی چهارده سال اخیر, به خانه نشین شدن اکثر هنرمندان مطرح اشاره کرد و "غم زمانه" را عامل مرگ زود هنگام استاد دانست و به مسئولین در این مورد اخطار داد.
آخرین بخش این مراسم, اجرای سه نوازی سه تار, سنتور و تنبک توسط بهداد بابایی, کیوان فرزین و نوید افقه بود که قطعاتی از استاد مشکاتیان را در دستگاه شور و آواز دشتی به اجرا گذاشتند.
غایبان بزرگ این مراسم فرزندان استاد بودند که جای خالیشان در ردیف جلوی تالار حس می شد.
بهرحال برگی دیگر از تاریخ موسیقی ایران, در شیراز رقم خورد تا این شهر بار دیگر خود را به عنوان قطب دوم موسیقی در کشور, بعد از پایتخت ثابت کند.
